เธอหัวใจกระดาษเบา ๆ ก็ขาดเบา ๆ ก็ปลิว. เธอหัวใจกระดาษเบา ๆ ก็ขาดแค่ลมบางเบาก็ปลิว. เคว้งคว้างล่องลอยตามสายลมรักของคนเรื่อยไป. แค่เธอพอใจปลิวไปไม่มีพักเลยหัวใจไม่มีรักเลย. หัวใจกระดาษ …
แม้ว่ากระดาษจะโดนคิดค้นมานแต่ก็ยิ่งมีความสำคัญขึ้นมาเรื่อย ๆ จนถึงสมัยยุคที่หน้าจอแพร่หลาย
การเปรียบเทียบระหว่างวัสดุเขียนทั้ง 3 ยุค จะช่วยให้เห็นวิวัฒนาการของการบันทึกข้อมูลจาก “พืช” สู่ “สัตว์” และจบที่ “อุตสาหกรรม” ครับ นี่คือตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติ ข้อดี และข้อเสียของแต่ละประเภทครับ
| คุณสมบัติ | กระดาษปาปิรุส ( Papyrus ) | กระดาษพาร์ชเมนต์ ( Parchment ) | กระดาษสมัยใหม่ ( Modern Paper ) |
| วัตถุดิบหลัก | ต้นกกปาปิรุส ( พืช ) | หนังสัตว์ ( แกะ, แพะ, วัว ) | เยื่อไม้ หรือ เส้นใยรีไซเคิล |
| ยุคสมัยที่รุ่งเรือง | อียิปต์โบราณ – ยุคกรีกโรมัน | ยุคกลาง ( Middle Ages ) | ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม – ปัจจุบัน |
| ความทนทาน | ต่ำ: กรอบหักง่ายเมื่อแห้ง และเปื่อยยุ่ยหากโดนความชื้น | สูงมาก: เหนียว ทนทานต่อการฉีกขาด อยู่ได้นานหลายร้อยปี | ปานกลาง: ขึ้นอยู่กับเกรด ( กระดาษไร้กรดจะอยู่ได้นานกว่า ) |
| การใช้งาน | มักจะเขียนได้ ด้านเดียว และต้องม้วนเก็บ ( Scroll ) | เขียนได้ สองด้าน และเย็บเป็นเล่มได้ ( Codex ) | เขียน / พิมพ์ได้สองด้าน รองรับการพิมพ์ความเร็วสูง |
| ข้อดี | น้ำหนักเบา, ผลิตได้เร็วในพื้นที่ที่มีต้นกก, พื้นผิวสวยงามเป็นเอกลักษณ์ | ทนทานที่สุด, ลบแล้วเขียนทับได้, สัตว์หาได้ทั่วไปไม่ต้องนำเข้าจากอียิปต์ | ราคาถูกที่สุด, ผลิตได้จำนวนมหาศาล, ผิวเรียบเนียนสม่ำเสมอ |
| ข้อเสีย | ปลูกได้เฉพาะบางพื้นที่, ไม่ทนต่อสภาพอากาศชื้น, พับไม่ได้ ( จะหัก ) | ราคาแพงมาก ( ต้องใช้สัตว์หลายตัวต่อหนังสือ 1 เล่ม ), ขั้นตอนผลิตซับซ้อน | กระบวนการผลิตทำลายสิ่งแวดล้อม ( ตัดไม้ / ใช้สารเคมี ), อายุการใช้งานสั้นกว่าพาร์ชเมนต์ |
เจาะลึกความแตกต่างที่น่าสนใจ
- ความยั่งยืนของข้อมูล: หากคุณต้องการบันทึกข้อความให้ลูกหลานอ่านในอีก 500 ปีข้างหน้า พาร์ชเมนต์ คือผู้ชนะครับ เพราะมันเสื่อมสภาพช้าที่สุด ตราบใดที่เก็บในที่แห้ง ในขณะที่กระดาษสมัยใหม่ ( โดยเฉพาะกระดาษหนังสือพิมพ์ ) จะเหลืองและกรอบภายในไม่กี่สิบปี
- ต้นทุนแฝง: ในสมัยกลาง การจะทำคัมภีร์ไบเบิลขนาดใหญ่ 1 เล่ม อาจจะต้องใช้หนังลูกวัว ( Vellum ) มากถึง 200-300 ตัว เลยทีเดียวครับ นั่นคือเหตุผลที่หนังสือในสมัยก่อนมีค่าเท่ากับทองคำ
- จุดเปลี่ยนสำคัญ: การมาถึงของ กระดาษสมัยใหม่ ( เยื่อไม้ ) คือสิ่งที่ทำให้ “ความรู้” กระจายไปสู่คนทุกชนชั้น เพราะราคาที่ถูกลงทำให้ทุกคนเข้าถึงหนังสือได้ ไม่ใช่แค่ชนชั้นสูงหรือนักบวชอีกต่อไป
อ่านเพิ่มเติม