QR Code หรือที่ย่อมาจาก Quick Response Code ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันเราอย่างสมบูรณ์ ไม่ว่าจะเป็นการสแกนจ่ายเงิน การเปิดดูเมนูอาหาร หรือการลงทะเบียนเข้างานต่าง ๆ แต่รู้หรือไม่ว่าเทคโนโลยีนี้ไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อความสะดวกสบายของผู้บริโภคตั้งแต่แรก แต่เกิดจากความต้องการแก้ปัญหาใน “โรงงานอุตสาหกรรมผลิตรถยนต์”
ใครคือผู้ให้กำเนิด ?
QR Code ถูกคิดค้นขึ้นในปี ค.ศ. 1994 (พ.ศ. 2537) โดยบริษัท Denso Wave ( ดังในเรื่องแอร์รถยนต์ ) ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ Toyota ประเทศญี่ปุ่น โดยมีหัวหน้าทีมพัฒนาคือคุณ มาซาฮิโระ ฮาระ ( Masahiro Hara )
ทำไมต้องสร้าง QR Code ?
ในสมัยก่อน โรงงานประกอบรถยนต์ใช้ บาร์โค้ด ( Barcode ) แบบแถบยาวในการติดตามชิ้นส่วนอะไหล่ แต่บาร์โค้ดมีข้อจำกัดที่สำคัญ 2 ประการคือ
- เก็บข้อมูลได้น้อย: บาร์โค้ดเก็บข้อมูลได้เพียงประมาณ 20 ตัวอักษร
- สแกนยาก: ต้องสแกนในมุมที่ถูกต้องเท่านั้น และหากบาร์โค้ดเปื้อนน้ำมันหรือรอยขีดข่วนเพียงเล็กน้อย เครื่องสแกนก็จะไม่สามารถอ่านค่าได้
คุณฮาระและทีมงานจึงต้องการสร้างรหัสแบบใหม่ที่ “อ่านง่าย รวดเร็ว และเก็บข้อมูลได้มหาศาล”
แรงบันดาลใจจาก “เกมล้อมโกะ”
นวัตกรรมมักมาจากสิ่งรอบตัว คุณฮาระเล่าว่าเขาได้รับแรงบันดาลใจในการออกแบบโครงสร้าง QR Code มาจาก กระดานเกมโกะ (Go) ที่มีตัวหมากสีขาวดำวางสลับกันบนตาราง
เพื่อให้เครื่องสแกนตรวจพบรหัสได้ทันทีไม่ว่าจะวางเอียงแค่ไหน เขาจึงออกแบบ สัญลักษณ์รูปสี่เหลี่ยมซ้อนกันที่มุม 3 ด้าน ( Position Detection Pattern ) ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ทำให้ QR Code ถูกจดจำได้ง่ายและอ่านค่าได้รวดเร็วสมชื่อ “Quick Response”
คุณสมบัติที่เหนือกว่าบาร์โค้ด
| คุณสมบัติ | บาร์โค้ดแบบเดิม ( 1D ) | QR Code ( 2D ) |
| ความจุข้อมูล | ต่ำ ( ประมาณ 20 ตัวอักษร ) | สูง ( มากกว่า 7,000 ตัวเลข ) |
| มิติการอ่าน | แนวนอนทางเดียว | ทั้งแนวนอนและแนวตั้ง |
| ความทนทาน | เสียหายเล็กน้อยก็อ่านไม่ได้ | Error Correction อ่านได้แม้ภาพแหว่งไป 30% |
| ประเภทข้อมูล | ตัวเลข/ตัวอักษรพื้นฐาน | URL, ข้อความ, เบอร์โทร, รูปภาพ, ลิงก์ชำระเงิน |
การเปิดเสรีและก้าวสู่ระดับโลก
สิ่งที่ทำให้ QR Code แพร่หลายไปทั่วโลกคือการตัดสินใจของ Denso Wave ที่ ไม่ใช้สิทธิในสิทธิบัตร ( Open Patent ) หมายความว่าทุกคนสามารถนำไปใช้งานได้ฟรีโดยไม่ต้องเสียค่าลิขสิทธิ์
จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ QR Code บูมไปทั่วโลก
- กล้องมือถือ: การมาถึงของสมาร์ทโฟนที่มาพร้อมกล้องถ่ายรูป ทำให้ทุกคนมี “เครื่องสแกน” อยู่ในกระเป๋า
- COVID-19: สถานการณ์แพร่ระบาดทำให้ผู้คนหลีกเลี่ยงการสัมผัส ( Contactless ) ส่งผลให้การสแกนจ่ายเงินและการสแกนเพื่อลงทะเบียนกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของโลก
บทสรุป
จากเดิมที่เป็นเพียงเครื่องมือติดตามอะไหล่ในโรงงานผลิตรถยนต์ที่ญี่ปุ่น วันนี้ QR Code ได้กลายเป็นสะพานเชื่อมระหว่าง “โลกออฟไลน์” และ “โลกออนไลน์” เข้าด้วยกันอย่างไร้รอยต่อ และยังคงถูกพัฒนาต่อไปเพื่อรองรับเทคโนโลยีใหม่ ๆ ในอนาคตอย่างไม่หยุดยั้ง
อ่านเพิ่มเติม