PlusMagi's Blog By Pitt Phunsanit Businesses,Programming,Programs,คณิตศาสตร์ ทำไม่ hhd / SSD 1 tb แต่ไม่ตรงปก

ทำไม่ hhd / SSD 1 tb แต่ไม่ตรงปก

เป็นปัญหาคลาสสิกที่ทำให้หลายคนตกใจเวลาซื้อ Hard Disk มาใหม่ครับ ทำไมสเปกข้างกล่องบอก 1 TB แต่พอเสียบเข้าเครื่อง Windows กลับโชว์แค่ประมาณ 931 GB เงินหายไปไหน ? หรือโดนหลอกหรือเปล่า ?

จริง ๆ แล้วไม่มีใครหลอกเราครับ แต่มันเกิดจาก “ความต่างของภาษา” ระหว่างคนขายกับคอมพิวเตอร์ ดังนี้ครับ


เลขฐาน 10 ( มนุษย์ ) vs เลขฐาน 2 ( คอมพิวเตอร์ )

นี่คือสาเหตุหลักครับ ผู้ผลิตฮาร์ดดิสก์ใช้ เลขฐานสิบ ในการคำนวณเพื่อให้ตัวเลขดูเข้าใจง่ายและดูเยอะ ( Marketing Numbers ) ในขณะที่ Windows ใช้ เลขฐานสอง ในการอ่านข้อมูล

  • มุมมองผู้ผลิต ( Decimal ): 1 KB = 1,000 Bytes
  • มุมมอง Windows ( Binary ): 1 KB = 1,024 Bytes

เมื่อหน่วยใหญ่ขึ้น ส่วนต่างนี้จะทวีคูณขึ้นเรื่อยๆ ครับ ลองมาดูวิธีคำนวณของ 1 TB กัน

  • ผู้ผลิตบอกว่า 1 TB = 1,000×1,000×1,000×1,000 Bytes = 1,000,000,000,000 Bytes
  • แต่ Windows จะเอาเลข 1 ล้านล้าน Bytes นี้ไปหารด้วย 1,024 ไปเรื่อย ๆ
    1. 1,000,000,000,000/1,024 = 976,562,500 KB
    2. 976,562,500/1,024 = 953,674 MB
    3. 953,674/1,024 = 931.32 GB

ดังนั้น พื้นที่ที่หายไปประมาณ 7% คือส่วนต่างของการคำนวณนั่นเองครับ


พื้นที่ที่ถูกจองโดยระบบ ( System Reserved & Recovery Partition )

หากคุณซื้อคอมพิวเตอร์แบบสำเร็จรูป ( Laptop หรือ Desktop Brand ) ในฮาร์ดดิสก์มักจะมีการแบ่ง Partition ลับ ๆ ไว้

  • Recovery Partition: เก็บไฟล์ติดตั้ง Windows สำหรับกด Reset เครื่อง ( ประมาณ 10-20 GB )
  • EFI System Partition: ส่วนที่ใช้ในการ Boot เครื่อง ( ประมาณ 100-500 MB )

ส่วนนี้ Windows จะไม่เอามานับรวมใน Drive C: หรือ D: ทำให้เราเห็นพื้นที่ใช้งานจริงน้อยลงไปอีก


รูปแบบการจัดเก็บข้อมูล ( File System Overhead )

การที่ฮาร์ดดิสก์จะเก็บไฟล์ได้ มันต้องมี “สมุดหน้าเหลือง” เพื่อบอกว่าไฟล์ไหนวางอยู่ตรงไหน ซึ่งเราเรียกว่า File System ( เช่น NTFS หรือ exFAT )

  • ตัวระบบนี้จะกินพื้นที่ไปบางส่วนเพื่อสร้างตารางดัชนี ( Master File Table )
  • ยิ่งฮาร์ดดิสก์ความจุเยอะ พื้นที่ที่ต้องใช้บริหารจัดการก็เยอะตามไปด้วย

สรุป: ตารางเทียบความจุ ( โดยประมาณ )

ความจุหน้ากล่องWindows เห็นจริง ( ประมาณ )
500 GB465 GB
1 TB ( 1,000 GB )931 GB
2 TB ( 2,000 GB )1.81 TB
4 TB ( 4,000 GB )3.63 TB

วิธีเช็คว่าหายไปไหนกันแน่ ?

ถ้าอยากรู้ว่าพื้นที่ที่หายไปนั้นหายไปเพราะการคำนวณ หรือมี Partition อื่นซ่อนอยู่ ให้ลองทำตามนี้ครับ

  1. คลิกขวาที่ปุ่ม Start
  2. เลือก Disk Management
  3. ดูแถบสีด้านล่าง จะเห็นพื้นที่ทั้งหมดของ Disk นั้นๆ ( รวมถึงส่วนที่เป็น Unallocated หรือ Recovery ด้วย )

อ่านเพิ่มเติม