เป็นปัญหาคลาสสิกที่ทำให้หลายคนตกใจเวลาซื้อ Hard Disk มาใหม่ครับ ทำไมสเปกข้างกล่องบอก 1 TB แต่พอเสียบเข้าเครื่อง Windows กลับโชว์แค่ประมาณ 931 GB เงินหายไปไหน ? หรือโดนหลอกหรือเปล่า ?
จริง ๆ แล้วไม่มีใครหลอกเราครับ แต่มันเกิดจาก “ความต่างของภาษา” ระหว่างคนขายกับคอมพิวเตอร์ ดังนี้ครับ
เลขฐาน 10 ( มนุษย์ ) vs เลขฐาน 2 ( คอมพิวเตอร์ )
นี่คือสาเหตุหลักครับ ผู้ผลิตฮาร์ดดิสก์ใช้ เลขฐานสิบ ในการคำนวณเพื่อให้ตัวเลขดูเข้าใจง่ายและดูเยอะ ( Marketing Numbers ) ในขณะที่ Windows ใช้ เลขฐานสอง ในการอ่านข้อมูล
- มุมมองผู้ผลิต ( Decimal ): 1 KB = 1,000 Bytes
- มุมมอง Windows ( Binary ): 1 KB = 1,024 Bytes
เมื่อหน่วยใหญ่ขึ้น ส่วนต่างนี้จะทวีคูณขึ้นเรื่อยๆ ครับ ลองมาดูวิธีคำนวณของ 1 TB กัน
- ผู้ผลิตบอกว่า 1 TB = 1,000×1,000×1,000×1,000 Bytes = 1,000,000,000,000 Bytes
- แต่ Windows จะเอาเลข 1 ล้านล้าน Bytes นี้ไปหารด้วย 1,024 ไปเรื่อย ๆ
- 1,000,000,000,000/1,024 = 976,562,500 KB
- 976,562,500/1,024 = 953,674 MB
- 953,674/1,024 = 931.32 GB
ดังนั้น พื้นที่ที่หายไปประมาณ 7% คือส่วนต่างของการคำนวณนั่นเองครับ
พื้นที่ที่ถูกจองโดยระบบ ( System Reserved & Recovery Partition )
หากคุณซื้อคอมพิวเตอร์แบบสำเร็จรูป ( Laptop หรือ Desktop Brand ) ในฮาร์ดดิสก์มักจะมีการแบ่ง Partition ลับ ๆ ไว้
- Recovery Partition: เก็บไฟล์ติดตั้ง Windows สำหรับกด Reset เครื่อง ( ประมาณ 10-20 GB )
- EFI System Partition: ส่วนที่ใช้ในการ Boot เครื่อง ( ประมาณ 100-500 MB )
ส่วนนี้ Windows จะไม่เอามานับรวมใน Drive C: หรือ D: ทำให้เราเห็นพื้นที่ใช้งานจริงน้อยลงไปอีก
รูปแบบการจัดเก็บข้อมูล ( File System Overhead )
การที่ฮาร์ดดิสก์จะเก็บไฟล์ได้ มันต้องมี “สมุดหน้าเหลือง” เพื่อบอกว่าไฟล์ไหนวางอยู่ตรงไหน ซึ่งเราเรียกว่า File System ( เช่น NTFS หรือ exFAT )
- ตัวระบบนี้จะกินพื้นที่ไปบางส่วนเพื่อสร้างตารางดัชนี ( Master File Table )
- ยิ่งฮาร์ดดิสก์ความจุเยอะ พื้นที่ที่ต้องใช้บริหารจัดการก็เยอะตามไปด้วย
สรุป: ตารางเทียบความจุ ( โดยประมาณ )
| ความจุหน้ากล่อง | Windows เห็นจริง ( ประมาณ ) |
| 500 GB | 465 GB |
| 1 TB ( 1,000 GB ) | 931 GB |
| 2 TB ( 2,000 GB ) | 1.81 TB |
| 4 TB ( 4,000 GB ) | 3.63 TB |
วิธีเช็คว่าหายไปไหนกันแน่ ?
ถ้าอยากรู้ว่าพื้นที่ที่หายไปนั้นหายไปเพราะการคำนวณ หรือมี Partition อื่นซ่อนอยู่ ให้ลองทำตามนี้ครับ
- คลิกขวาที่ปุ่ม Start
- เลือก Disk Management
- ดูแถบสีด้านล่าง จะเห็นพื้นที่ทั้งหมดของ Disk นั้นๆ ( รวมถึงส่วนที่เป็น Unallocated หรือ Recovery ด้วย )
อ่านเพิ่มเติม