หัวใจสำคัญที่ทำให้ระบบทศนิยมสากล (UDC) มีความยืดหยุ่นสูงกว่าระบบดิวอี้ คือแนวคิดเรื่อง เครื่องหมายเชื่อมโยง (Connecting signs) และ ตารางเสริม (Auxiliary tables) สัญลักษณ์เหล่านี้ทำหน้าที่เสมือนตัวดำเนินการทางคณิตศาสตร์และตรรกศาสตร์ เพื่อนำมิติต่างๆ ของความรู้มาประกอบเข้าด้วยกัน
เครื่องหมายเชื่อมความสัมพันธ์ (Signs of Coordination and Relation)
กลุ่มเครื่องหมายนี้ใช้เชื่อมโยงระหว่าง “เลขหมู่หลักกับเลขหมู่หลัก” เพื่อระบุขอบเขตเนื้อหาหรือความสัมพันธ์ข้ามศาสตร์
| สัญลักษณ์ | ชื่อเรียก | หน้าที่และความหมาย | ตัวอย่างการใช้งาน | คำอธิบาย |
+ | Plus (Addition) | การบวก/การรวมกัน (Coordination) เชื่อมสองหัวข้อที่แยกจากกันแต่อยู่ในเล่มเดียวกัน | (540)+(593) | อินเดียและไทย |
/ | Stroke (Extension) | การต่อเนื่อง (Consecutive extension) แสดงช่วงของหมวดหมู่วิชาที่ต่อเนื่องกัน | 592/599 | สัตววิทยาเชิงระบบ (ครอบคลุมหมวด 592 ถึง 599) |
: | Colon (Relation) | ความสัมพันธ์ (Simple relation) แสดงความเกี่ยวเนื่องระหว่างสองสาขาวิชา โดยกลับลำดับได้ | 17:7 | จริยธรรมสัมพันธ์กับศิลปะ (ค้นคืนผ่าน 7:17 ได้เช่นกัน) |
:: | Double Colon | การตรึงความสัมพันธ์ (Order-fixing) คล้ายโคลอน แต่กำหนดให้ลำดับแรกเป็นวิชาหลักตายตัว ห้ามสลับ | 575::577 | ชีววิทยาเคมี โดยถือเอาพันธุศาสตร์ (575) เป็นแกนหลัก |
[] | Square Brackets | การจัดกลุ่มย่อย (Subgrouping) ทำหน้าที่เหมือนวงเล็บทางคณิตศาสตร์เพื่อจัดลำดับการประมวลผล | 31:[622+669] | สถิติ (31) ของอุตสาหกรรมเหมืองแร่ (622) และโลหะวิทยา (669) |
ตารางเสริมทั่วไป (Common Auxiliary Tables)
เป็นสัญลักษณ์ที่ใช้ประกอบเข้ากับหมวดหลักใดๆ ก็ได้ในระบบ เพื่อระบุแง่มุมเฉพาะ เช่น รูปแบบเอกสาร สถานที่ ชาติพันธุ์ เวลา หรือภาษา
| สัญลักษณ์ | ประเภทตารางเสริม (Common Auxiliaries) | ตัวอย่างการใช้งาน | ผลลัพธ์ความหมาย |
= | ภาษา (Language) ระบุภาษาของตัวเอกสาร | 53=11153=133.1 | ตำราฟิสิกส์ฉบับภาษาอังกฤษ (=111)ตำราฟิสิกส์ฉบับภาษาฝรั่งเศส ( =133.1) |
(0...) | รูปแบบเอกสาร (Form) ระบุลักษณะทางกายภาพ เช่น พจนานุกรม วารสาร แผนที่ | 54(038)621(05) | พจนานุกรมศัพท์เคมี ((038) = Dictionary)วารสารวิศวกรรมเครื่องกล ( (05) = Serial) |
(...) | สถานที่ (Place) ระบุขอบเขตทางภูมิศาสตร์ ประเทศ หรือทวีป | 33(4)94(593) | เศรษฐศาสตร์ในยุโรป ((4) = Europe)ประวัติศาสตร์ประเทศไทย ( (593) = Thailand) |
(=...) | เชื้อชาติและชนชาติ (Ethnic grouping) ระบุกลุ่มชาติพันธุ์หรือสัญชาติของผู้คน | 39(=411.16) | ประเพณีและวัฒนธรรมของชาวยิว |
"..." | เวลา (Time) ระบุยุคสมัย ศตวรรษ ปี หรือช่วงเวลา | 94"1939/1945"72"18" | ประวัติศาสตร์ช่วงปี 1939–1945 สถาปัตยกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ 19 |
*... | รหัสภายนอก (Non-UDC notation) ใช้ระบุชื่อเฉพาะ รหัสสารเคมี หรือตัวระบุสากล | 546.212*H2O | น้ำ ระบุสูตรเคมีโดยตรง |
A/Z | การเรียงตามตัวอักษร (Alphabetical) ใช้ชื่อบุคคล สถานที่เฉพาะ หรือแบรนด์ต่อท้าย | 821.111SHAK | วรรณกรรมภาษาอังกฤษ ผลงานของ Shakespeare |
ตารางเสริมเฉพาะหมวด (Special Auxiliary Subdivisions)
เป็นสัญลักษณ์ที่ใช้ขยายความเฉพาะเจาะจงภายในหมวดวิชาใดวิชาหนึ่งเท่านั้น ความหมายจะเปลี่ยนไปตามบริบทของหมวดหลัก:
- เครื่องหมายขีดคั่น (Hyphen
-0/-9):- ใช้ระบุคุณสมบัติทั่วไป กิจกรรม หรือกระบวนการ เช่น ในหมวดวรรณกรรม
82-1หมายถึง “บทกวี” หรือในหมวดวิศวกรรม-1/-9หมายถึงชิ้นส่วนกลไก
- ใช้ระบุคุณสมบัติทั่วไป กิจกรรม หรือกระบวนการ เช่น ในหมวดวรรณกรรม
- เครื่องหมายจุดศูนย์ (Point-naught
.01/.09):- มักใช้ระบุมิติด้านทฤษฎี วิธีการศึกษา หรือแง่มุมเฉพาะทาง เช่น
7.03หมายถึง “รูปแบบ/ยุคสมัยทางศิลปะ”
- มักใช้ระบุมิติด้านทฤษฎี วิธีการศึกษา หรือแง่มุมเฉพาะทาง เช่น
- เครื่องหมายอะพาสโทรฟี (Apostrophe
'):- ใช้ในการรวบคำหรือสังเคราะห์องค์ประกอบทางเคมี/สัตววิทยาเข้าด้วยกัน เช่น การผสมคุณสมบัติของโลหะผสมในหมวดอุตสาหกรรม
ตัวอย่างการสังเคราะห์แบบซับซ้อน (Full Synthesis)
ตัวอย่าง: “สารานุกรมภาษาเยอรมันว่าด้วยการประเมินทางเศรษฐศาสตร์ของป่าไม้ในสวีเดนช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20”
$$\mathbf{630*64(485)”19″(031)=112.2}$$
630= การป่าไม้*64= การประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ (รหัสเฉพาะด้านการจัดการป่าไม้)(485)= ประเทศสวีเดน (ตารางเสริมสถานที่)"19"= คริสต์ศตวรรษที่ 20 (ตารางเสริมเวลา)(031)= สารานุกรมขนาดใหญ่หลายเล่มจบ (ตารางเสริมรูปแบบ)=112.2= ตัวเนื้อหาเขียนด้วยภาษาเยอรมัน (ตารางเสริมภาษา)
การจัดลำดับเครื่องหมายเสริมเหล่านี้ มีมาตรฐานการจัดเรียง (Filing order) ที่แน่นอน ทำให้ระบบคอมพิวเตอร์สามารถดึงข้อมูลแยกตามมิติภาษา มิติเวลา หรือมิติเชิงพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ