Nano เป็น Text Editor บน Terminal ที่ใช้งานง่ายและเป็นที่นิยมมากที่สุดตัวหนึ่งบน Linux และ macOS เหมาะสำหรับการแก้ไขไฟล์ Config หรือเขียนสคริปต์สั้น ๆ โดยไม่ต้องเรียนรู้คำสั่งซับซ้อนเหมือน Vim เพราะว่ามันเป็น command-line interface (CLI) text editor ตัวเล็ก ๆ ที่นิยมติดตั้งไว้ใน web server นี่คือคู่มือการใช้งาน Nano พื้นฐานครับ
การเปิดไฟล์
พิมพ์คำสั่ง nano ตามด้วยชื่อไฟล์ที่คุณต้องการแก้ไข หรือชื่อไฟล์ใหม่ที่ต้องการสร้าง
nano filename.txt
หมายเหตุ: หากคุณต้องการแก้ไขไฟล์ระบบ (เช่น config ของ Nginx) อาจต้องใช้ sudo nano filename เพื่อให้มีสิทธิ์บันทึกไฟล์ได้
ปุ่มควบคุมหลัก (Control Key)
ในหน้าจอ Nano คุณจะเห็นเมนูคำสั่งด้านล่าง ซึ่งใช้สัญลักษณ์ ^ แทนปุ่ม Ctrl (Control)
^G (Ctrl + G): เปิดหน้า Help (ช่วยเหลือ)^C (Ctrl + C): ยกเลิกคำสั่งปัจจุบัน หรือดูตำแหน่งบรรทัดที่เคอร์เซอร์อยู่
การบันทึกและออกจากโปรแกรม (สำคัญที่สุด)
เมื่อแก้ไขเสร็จแล้ว ให้ทำตามขั้นตอนนี้
- บันทึกไฟล์ (Write Out)
- กด
Ctrl + O
- กด Enter เพื่อยืนยันชื่อไฟล์
- ออกจากโปรแกรม (Exit)
- กด
Ctrl + X
- ถ้าคุณลืมบันทึกก่อนกดออก: Nano จะถามว่า “Save modified buffer?” ให้กด
Y (Yes) แล้วกด Enter
การตัด, คัดลอก, และวาง (Cut, Copy, Paste)
Nano ไม่ได้ใช้ Ctrl+C/V เหมือนโปรแกรมทั่วไป แต่จะใช้คำศัพท์ว่า “Cut” (ตัด) และ “Uncut” (วาง)
- ตัดทั้งบรรทัด (Cut): กด
Ctrl + K (บรรทัดนั้นจะหายไปและถูกเก็บไว้ใน clipboard)
- วาง (Paste/Uncut): กด
Ctrl + U (วางสิ่งที่เพิ่งตัดไปที่ตำแหน่งเคอร์เซอร์)
- เคล็ดลับ: หากต้องการย้ายบรรทัด ให้กด
Ctrl+K ที่บรรทัดเดิม แล้วไปที่ใหม่กด Ctrl+U
การค้นหาคำ (Search)
- ค้นหา: กด
Ctrl + W (Where Is) แล้วพิมพ์คำที่ต้องการหา จากนั้นกด Enter
- ค้นหาคำถัดไป: กด
Alt + W หรือ Alt + Q (ขึ้นอยู่กับเวอร์ชัน) เพื่อหาคำเดิมซ้ำอีกครั้ง
สรุปปุ่มลัดที่ใช้บ่อย
| คำสั่ง | ปุ่มกด | ความหมาย |
| Save | Ctrl + O | บันทึกไฟล์ |
| Exit | Ctrl + X | ออกจากโปรแกรม |
| Search | Ctrl + W | ค้นหาข้อความ |
| Cut Line | Ctrl + K | ลบบรรทัด (และเก็บไว้) |
| Paste | Ctrl + U | วางสิ่งที่ลบไป |
| Go to Line | Ctrl + _ | กระโดดไปบรรทัดที่ระบุ |
อ่านเพิ่มเติม