เทคโนโลยี้ใหม่ ที่ใช้หานักบินที่เครื่องตกในตะวันออกกลาง

การค้นหาและกู้ภัยนักบินที่เครื่องบินตกในเขตขัดแย้ง (Combat Search and Rescue: CSAR) ในสมรภูมิตะวันออกกลางยุคปัจจุบัน มีการเปลี่ยนผ่านจากวิทยุระบุพิกัดแบบเดิม ไปสู่ระบบสอดแนมหลายมิติ (Multi-Domain ISR), โครงข่ายดาวเทียมตรวจจับการปล่อยสัญญาณต่ำ และการประมวลผลด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อแข่งกับเวลาและหลบเลี่ยงระบบเรดาร์รวมถึงขีปนาวุธต่อสู้อากาศยานของข้าศึก

ระบบวิทยุกู้ภัยสองทางแบบ LPI/LPD และโครงข่าย CSEL ยุคใหม่

ในพื้นที่ที่มีการตรวจจับสัญญาณวิทยุอย่างเข้มงวด การเปิดวิทยุสื่อสารแบบเดิมอาจกลายเป็นการชี้เป้าสังหาร ระบบสื่อสารยุคใหม่จึงถูกยกระดับเพื่อป้องกันการดักจับ:

• ระบบป้องกันการดักสัญญาณ (LPI/LPD)
  วิทยุกู้ภัยตระกูล CSEL (Combat Survivor Evader Locator) และรุ่นพัฒนาต่อยอดอย่าง AN/PRC-112G และ AN/PRC-169 ได้รับการปรับปรุงให้ส่งสัญญาณคลื่นสั้นแบบกระโดดความถี่เร็วสูง (Fast Frequency Hopping) หรือส่งคลื่นสั้นแบบ Burst Transmission ในระดับมิลลิวินาที ทำให้สัญญาณดูกลมกลืนไปกับสัญญาณรบกวนตามธรรมชาติในอากาศ
• การสื่อสารผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO Over-the-Horizon)
  หากนักบินซ่อนตัวอยู่ในหุบเขาลึกหรือซอกหินที่คลื่นวิทยุระดับสายตา (Line of Sight) ส่งข้ามไม่พ้น สัญญาณข้อมูลจะยิงขึ้นสู่ดาวเทียมทหารโดยตรง ทำให้หน่วยสแกนคลื่นภาคพื้นดินของข้าศึกไม่สามารถใช้เครื่องหาทิศทางวิทยุ (Radio Direction Finding) ตรวจจับตำแหน่งได้

https://www.youtube.com/watch?v=F_fW7B3Xf3g

ดาวเทียม SAR และเซนเซอร์ตรวจจับความร้อนผ่านพายุทราย

ภูมิประเทศทะเลทรายและเทือกเขาหินของตะวันออกกลางมักเผชิญกับพายุฝุ่นและทัศนวิสัยที่มืดสนิท ซึ่งเซนเซอร์ออปติกทั่วไปมองไม่เห็น:

• เรดาร์ช่องรับแสงสังเคราะห์บนดาวเทียม (SAR Constellations)
  เครือข่ายดาวเทียม SAR ทางทหารและพาณิชย์สามารถยิงคลื่นเรดาร์ทะลุพายุทราย เมฆหนา และความมืดลงมา เพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงของผิวดินระดับมิลลิเมตร (Coherent Change Detection) ทำให้มองเห็นรอยครูดของเศษซากอากาศยาน หรือรอยการก้าวเดินและเคลื่อนย้ายก้อนหินของนักบินที่กำลังซ่อนตัว
• กล้องอินฟราเรดคลื่นสั้น (SWIR) บนอากาศยานไร้คนขับเพดานบินสูง
  กล้อง Short-Wave Infrared บนโดรนตรวจการณ์ระดับสูง (HALE เช่น MQ-4C หรือ RQ-180) มีความยาวคลื่นที่สามารถส่องทะลุอนุภาคฝุ่นควันและละอองทรายได้ดีกว่ากล้องความร้อนทั่วไป ช่วยตรวจจับรังสีความร้อนตกค้างจากชุดนักบินหรือผ้าห่มฟอยล์สะท้อนความร้อนได้อย่างแม่นยำ

ฝูงโดรนตรวจจับอัตโนมัติร่วมกับ AI คัดแยกเป้าหมาย

แทนที่จะส่งเฮลิคอปเตอร์กู้ภัยขนาดใหญ่เข้าไปบินวนค้นหาซึ่งเสี่ยงต่อการถูกยิงตกด้วยขีปนาวุธประทับบ่า (MANPADS) กองทัพได้หันมาใช้ฝูงโดรนขนาดเล็ก (UAS Swarm) ในการลาดตระเวนขั้นต้น:

กรณีศึกษา: การกู้ภัยนักบิน F-15E และข้อเท็จจริงกระแสข่าว Ghost Murmur

ในปฏิบัติการกู้ภัยนักบินเครื่องบินขับไล่ F-15E Strike Eagle ที่ตกในเขตพื้นที่เทือกเขาอันทุรกันดารของตะวันออกกลาง มีกระแสข่าวรายงานถึงเทคโนโลยีตรวจจับระยะไกลขั้นสูง:

กระแสข่าวระบบ Ghost Murmur
สื่อต่างประเทศบางสำนักรายงานว่า มีการทดลองใช้เครื่องมือข่าวกรองลับของซีไอเอที่พัฒนาโดย Skunk Works ภายใต้ชื่อรหัส “Ghost Murmur” ซึ่งอ้างว่าใช้เทคโนโลยีควอนตัมแมกนีโตมิเตอร์ (Quantum Magnetometry) ตรวจจับสนามแม่เหล็กหรือคลื่นชีวภาพจากการเต้นของหัวใจมนุษย์ได้จากระยะไกลหลายสิบกิโลเมตร

การวิเคราะห์เชิงเทคโนโลยีและการอำพรางทางยุทธศาสตร์
ในแง่วิทยาศาสตร์กายภาพ นักฟิสิกส์ต่างชี้ตรงกันว่าสัญญาณแม่เหล็กจากการเต้นของหัวใจมนุษย์นั้นแผ่วเบาอย่างยิ่ง และแทบเป็นไปไม่ได้เลยที่จะตรวจวัดผ่านชั้นบรรยากาศและสัญญาณรบกวนของเปลือกโลกในระยะไกลขนาดนั้น ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงจึงวิเคราะห์ว่า กระแสข่าวดังกล่าวอาจเป็น “เรื่องเล่าเพื่อการอำพรางทางยุทธศาสตร์” (Strategic Camouflage) เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจากขีดความสามารถที่แท้จริง เช่น การบูรณาการข่าวกรองสัญญาณ (SIGINT), การใช้โครงข่ายตรวจจับดาวเทียมลับ หรือการดักจับคลื่นไมโครเพิร์ลส์จากบีคอนส่วนบุคคลที่ฝังอยู่ในอุปกรณ์ยังชีพ

การใช้ยานไร้คนขับเข้าแทรกซึมกู้ชีพ (Unmanned Extraction)

ความท้าทายสูงสุดในการกู้ภัยกลางสมรภูมิตะวันออกกลางคือระบบต่อสู้อากาศยานที่ครอบคลุมหนาแน่น ทำให้เกิดการพัฒนายานลำเลียงผู้บาดเจ็บแบบไร้คนขับ:

• เฮลิคอปเตอร์กู้ภัยไร้คนขับ (Autonomous Medevac Flight)
  การนำเฮลิคอปเตอร์ เช่น UH-60 Black Hawk มาติดตั้งระบบควบคุมการบินอัตโนมัติ (โครงการ ALIAS / MATRIX) ทำให้อากาศยานสามารถบินในระดับเลียดผิวดิน (Nap-of-the-Earth) ตามเส้นทางที่ AI คำนวณหลบหลีกแนวเรดาร์ข้าศึกได้ด้วยตนเอง
• การลดความเสี่ยงของลูกเรือกู้ภัย
  อากาศยานไร้คนขับสามารถร่อนลงจอดในพื้นที่สีแดงเข้มเพื่อส่งเปลพยาบาล รับตัวนักบิน หรือหย่อนชุดอุปกรณ์ยังชีพและอาวุธป้องกันตัว โดยไม่ต้องเสี่ยงสูญเสียชีวิตของนักบินและทีมกู้ภัยเพิ่มเติมในดงขีปนาวุธ