เมื่อคลังคำศัพท์ต้องการขยายขีดความสามารถเพื่อเชื่อมต่อกับระบบภายนอกแบบสากลผ่าน Linked Data หรือระบบ Semantic Search มาตรฐานสากลระบุให้แปลงข้อมูลไปสู่รูปแบบ SKOS (Simple Knowledge Organization System) บนโครงสร้าง RDF/XML ซึ่งได้รับการรับรองโดย W3C รูปแบบนี้จะเปลี่ยนคำศัพท์ทั่วไปให้กลายเป็น “ทรัพยากรสารสนเทศที่มีที่อยู่ระบุตัวตนชัดเจน” (URI/IRI) ทำให้ระบบ Enterprise Search, บ็อตค้นหาของ Google หรือระบบ AI ระดับองค์กร สามารถไต่ตามลิงก์โครงข่ายเพื่อสืบค้นข้อมูลเชิงความหมายที่มีความซับซ้อนได้อย่างเที่ยงตรง 100%
โครงสร้างและไวยากรณ์ (Syntax)
SKOS RDF/XML ใช้โครงสร้างของ XML Schema โดยครอบข้อมูลด้วย xmlns:skos และมองทุกคำศัพท์เป็น <skos:Concept> ความสัมพันธ์ของคำศัพท์จะถูกจัดเก็บในรูปแบบไวยากรณ์ Triple (Subject-Predicate-Object) ผ่านแอตทริบิวต์หลักดังนี้
rdf:about: ตัวระบุตำแหน่ง URI ประจำตัวของคำศัพท์นั้น ๆ (Unique Identifier)skos:prefLabel: คำหลักมาตรฐาน (Preferred Term) บังคับระบุแอตทริบิวต์xml:langskos:altLabel: คำพ้องความหมาย (Used For) สำหรับใช้ดักคำค้นทางเลือกskos:scopeNote: ข้อความอธิบายขอบเขตความหมายskos:broader/skos:narrower/skos:related: แท็กระบุลิงก์ความสัมพันธ์ โดยค่าข้างใน (Object) จะต้องอ้างอิงผ่านrdf:resourceของคำศัพท์ปลายทางเสมอ
ตัวอย่างมาร์กอัปใช้งานจริง
<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rdf:RDF
xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
xmlns:skos="http://www.w3.org/2004/02/skos/core#">
<!-- บล็อกข้อมูลคำศัพท์: Spot Deal -->
<skos:Concept rdf:about="http://plusmagi.com/thesaurus/spot-deal">
<skos:prefLabel xml:lang="en">Spot Deal</skos:prefLabel>
<skos:altLabel xml:lang="th">ธุรกรรมซื้อขายทันที</skos:altLabel>
<skos:altLabel xml:lang="th">สัญญารายครั้ง</skos:altLabel>
<skos:altLabel xml:lang="en">Spot Contract</skos:altLabel>
<skos:scopeNote xml:lang="th">ข้อตกลงในการซื้อขายสินทรัพย์ในราคาตลาดปัจจุบัน ชำระเงินและส่งมอบภายใน 2 วันทำการ</skos:scopeNote>
<!-- ลิงก์เชื่อมโยงความสัมพันธ์ผ่านระบบ URI -->
<skos:broader rdf:resource="http://plusmagi.com/thesaurus/deal-type"/>
<skos:related rdf:resource="http://plusmagi.com/thesaurus/fixed-price"/>
<skos:related rdf:resource="http://plusmagi.com/thesaurus/floating-price"/>
</skos:Concept>
<!-- บล็อกข้อมูลคำศัพท์: Deal Type (เพื่อใช้เป็นปลายทางลิงก์ของ Broader) -->
<skos:Concept rdf:about="http://plusmagi.com/thesaurus/deal-type">
<skos:prefLabel xml:lang="en">Deal Type</skos:prefLabel>
<skos:prefLabel xml:lang="th">ประเภทดีล</skos:prefLabel>
<skos:narrower rdf:resource="http://plusmagi.com/thesaurus/spot-deal"/>
</skos:Concept>
</rdf:RDF>
ข้อดีและข้อจำกัด
- ข้อดี: เป็นมาตรฐานสูงสุดระดับสากล สามารถอัปโหลดเข้าโปรแกรมจัดการคลังข้อมูลชั้นนำและฐานข้อมูล Graph Database (Triple Store) ได้ทันที, รองรับการสืบค้นผ่านภาษา SPARQL
- ข้อจำกัด: โครงสร้าง XML มีความเทอะทะและหนาแน่น (Verbose), ตัวไฟล์อ่านและแก้ไขด้วยมือได้ยาก, ใช้ทรัพยากรระบบในการ Parse ข้อมูลสูงกว่ารูปแบบอื่น
อ่านเพิ่มเติม