Checklist ตรวจสอบความพร้อมด้าน Universal Design สำหรับอาคารสาธารณะ ทางสัญจร และพื้นที่ให้บริการ โดยอ้างอิงตามเกณฑ์มาตรฐานสากลและกฎกระทรวงกำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคาร
ทางสัญจรภายนอกและที่จอดรถ (Exterior & Parking)
| รายการตรวจสอบ | เกณฑ์มาตรฐานที่ผ่านการประเมิน | ผลตรวจ (ผ่าน / ไม่ผ่าน) |
| ที่จอดรถคนพิการ/ผู้สูงอายุ | • กว้างไม่น้อยกว่า 2.40 ม. พร้อมพื้นที่ว่างข้างรถกว้างอย่างน้อย 1.00 ม. • ติดป้ายสัญลักษณ์สากลชัดเจนทั้งบนเสาและพื้นทาง • อยู่ใกล้ทางเข้าหลักของอาคารมากที่สุด (ระยะเดินราบเรียบ) | [ ] |
| ทางลาดเข้าสู่อาคาร (Ramp) | • ความชันไม่เกิน 1:12 (ทุกความสูง 1 ซม. ต้องมีทางลาดยาว 12 ซม.) • ความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 0.90 ม. (หากเดินสวนกันได้ควร ≥ 1.50 ม.) • มีชานพักกว้างยาวไม่น้อยกว่า 1.50 ม. ทุกระยะทางลาด 6.00 ม. หรือเมื่อเปลี่ยนทิศทาง • มีขอบกันตก (Curb) สูงอย่างน้อย 5 ซม. และราวจับทั้งสองด้าน | [ ] |
| พื้นผิวและทางเดินเท้า | • ราบเรียบ ไม่ลื่น วัสดุต่อเนื่อง ไม่มีร่องระบายน้ำดักล้อรถเข็น • มีบล็อกนำทางคนตาบอด (Braille Block/Tactile Paving) เตือนก่อนถึงจุดต่างระดับหรือทางข้าม | [ ] |
ทางเข้า ประตู และพื้นที่ต้อนรับ (Entrance & Reception)
| รายการตรวจสอบ | เกณฑ์มาตรฐานที่ผ่านการประเมิน | ผลตรวจ (ผ่าน / ไม่ผ่าน) |
| ประตูทางเข้าหลัก | • ทางเข้าหลักอยู่ในระดับเดียวกับพื้นราบ หรือเชื่อมตรงจากทางลาด • ประตูเปิดได้กว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 0.90 ม. • ไม่มีธรณีประตูสูงสะดุด (หากจำเป็นต้องมี ต้องลาดเอียงและสูงไม่เกิน 1.25 ซม.) • มือจับประตูแบบก้านโยก (Lever Handle) หรือระบบอัตโนมัติ (ไม่ใช้ลูกบิดกลม) | [ ] |
| เคาน์เตอร์บริการ | • มีส่วนลดระดับสำหรับผู้ใช้วีลแชร์หรือเด็ก (สูงจากพื้น 75–80 ซม.) • มีช่องว่างใต้เคาน์เตอร์ลึกไม่น้อยกว่า 40 ซม. ให้สอดขาได้ • มีระบบขยายเสียงหรือระบบ Loop สำหรับผู้บกพร่องทางการได้ยิน | [ ] |
ทางสัญจรภายในอาคารและบันได (Circulation & Stairs)
| รายการตรวจสอบ | เกณฑ์มาตรฐานที่ผ่านการประเมิน | ผลตรวจ (ผ่าน / ไม่ผ่าน) |
| ทางเดินในอาคาร (Corridor) | • ความกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 1.50 ม. (สามารถกลับตัวรถเข็นได้) • ไม่มีสิ่งของยื่นล้ำออกมาในระดับสายตา/ศีรษะ (ต่ำกว่า 2.10 ม.) โดยไม่มีแถบกั้นเตือนคนตาบอด | [ ] |
| บันได (Stairs) | • ลูกตั้งสูงไม่เกิน 18 ซม. และลูกนอนกว้างไม่น้อยกว่า 28 ซม. • ขอบจมูกบันไดมีแถบสีตัดกัน (Contrast Strip) กันลื่นและช่วยการมองเห็น • ราวจับสูง 80–90 ซม. จับกระชับมือ และยื่นเลยหัว-ท้ายบันไดอย่างน้อย 30 ซม. | [ ] |
| ลิฟต์โดยสาร (Elevator) | • ประตูกว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 0.90 ม. ขนาดภายในห้องโดยสารกว้างไม่น้อยกว่า 1.10 ม. ลึก 1.40 ม. • แผงปุ่มกดสูงไม่เกิน 1.20 ม. มีอักษรเบรลล์และตัวเลขนูน • มีราวจับรอบห้องโดยสาร กระจกเงาติดผนังหลังลิฟต์สำหรับมองถอยหลัง • มีสัญญาณเสียงบอกทิศทางขึ้น-ลงและแจ้งหมายเลขชั้น | [ ] |
ห้องน้ำสำหรับทุกคน (Accessible Restroom)
| รายการตรวจสอบ | เกณฑ์มาตรฐานที่ผ่านการประเมิน | ผลตรวจ (ผ่าน / ไม่ผ่าน) |
| ขนาดและพื้นที่กลับตัว | • ประตูบานเลื่อนหรือเปิดออกนอก กว้างสุทธิไม่น้อยกว่า 0.90 ม. ปลดล็อกฉุกเฉินจากภายนอกได้ • มีพื้นที่ว่างเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 1.50 ม. ภายในห้องสำหรับหมุนตัวรถเข็น 360 องศา | [ ] |
| สุขภัณฑ์และราวจับ | • โถสุขภัณฑ์สูง 45–48 ซม. จากพื้น • มีราวจับแบบพับเก็บได้ด้านที่เข้าประชิด และราวจับตัวแอล (L-shape) ด้านติดผนัง • อ่างล้างหน้าสูง 75–80 ซม. ด้านล่างโปร่งให้สอดขารถเข็นได้ ก๊อกน้ำแบบก้านปัดหรือเซนเซอร์ | [ ] |
| ระบบแจ้งเหตุฉุกเฉิน | • มีปุ่มกดฉุกเฉินหรือสายดึงสีแดง ติดตั้งสูงจากพื้นไม่เกิน 45 ซม. (ใช้งานได้แม้ล้มลงกับพื้น) | [ ] |
ป้ายสัญลักษณ์ ข้อมูล และระบบเตือนภัย (Signage & Safety)
| รายการตรวจสอบ | เกณฑ์มาตรฐานที่ผ่านการประเมิน | ผลตรวจ (ผ่าน / ไม่ผ่าน) |
| ป้ายบอกทิศทางและป้ายห้อง | • ใช้สัญลักษณ์สากล (Pictogram) ควบคู่กับตัวอักษร • สีตัวอักษรตัดกับสีพื้นหลังชัดเจน (High Contrast) • มีอักษรเบรลล์และตัวเลขนูน ติดตั้งในระดับความสูงที่เอื้อมสัมผัสได้ (1.20–1.40 ม.) | [ ] |
| ระบบสัญญาณเตือนภัยฉุกเฉิน | • มีทั้งสัญญาณเสียงเตือน (ไซเรน) และสัญญาณไฟกะพริบฉุกเฉิน (Strobe Light) รองรับผู้มีข้อจำกัดด้านการได้ยิน | [ ] |