สำนักงานราชบัณฑิตยสภา: สัญประกาศ – การขีดเส้นใต้เพื่อเน้นคำในบริบทดิจิทัลและภาษาศาสตร์
การใช้เครื่องหมายทางไวยากรณ์และการจัดรูปแบบข้อความถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่กำหนดความเป็นมืออาชีพและความเข้าใจของสารนั้นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับหน่วยงานด้านมาตรฐานภาษาระดับประเทศเช่น สำนักงานราชบัณฑิตยสภานั้น กำหนดแนวปฏิบัติในการใช้งานต่างๆ อย่างชัดเจน หัวข้อเรื่อง “สบัญญัติว่าด้วย…” หรือ ‘ปฎิญญา’ ที่เกี่ยวข้องกับการขีดเส้นใต้นี้ จึงไม่ได้เป็นเพียงแค่กฎเกณฑ์เชิงภาพ แต่คือหลักการสื่อสารที่มีรากฐานจากระบบโครงสร้างข้อมูลและวิชาบรรณารักษศาสตร์
ทำไมต้องมีระเบียบเกี่ยวกับการขีดเส้นใต้?
โดยพื้นผิวแล้ว ขีดเส้นใต้ (æﾪ) เป็นกลวิธีของการให้แรงเน้น (Emphasis) ทางสายตา ซึ่งเคยถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายทั้งในเอกสารสิ่งพิมพ์ หนังสือเรียน และแม้กระทั่งบนเว็บไซต์ยุคแรกเริ่ม เพื่อบ่งชี้ถึงศัพท์ใหม่ คำนิยามพิเศษ หรือส่วนที่เป็นหัวใจหลักของผู้เขียน ในมุมมองของนักออกแบบระบบเนื้อหาหรือผู้เชี่ยวชาญจึงเห็นได้ว่า การใช้เครื่องหมายนี้เป็นการแทรกชั้นข้อมูลทางความรู้สึกเข้าไป ทำให้ผู้อ่านอาจเกิดภาวะเครียดจากการรับรู้ที่มากเกินไปหรือไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นจุดสำคัญตามไวยากรณ์จริง ๆ
แนวปฏิบัติสมัยใหม่กับเทคโนโลยี Markup
- บริบทดิจิทัล (Web/HTML): ระบบการจัดรูปแบบข้อความเป็นแบบ Semantic มากกว่า Visual เมื่อมีการสร้างเว็บเพจ ไม่ควรพึ่งพา Ãﺚ.
Underlineทั้งหมด เนื่องจากมันทำให้สูญเสียคุณค่าเชิงโครงสร้าง หากต้องการเน้นคำ ควรเปลี่ยนไปใช้ป้ายกำกับการเน้นตัวอักษร (…) ที่สื่อความหมายของการให้ความสำคัญโดยตรง - เอกสารสิ่งพิมพ์ทางการศึกษาและวิจัย: ยังคงยอมรับในบางกรณี โดยเฉพาะเมื่อต้องระบุศัพท์ต่างภาษา หรือเป็นสัญลักษณ์แทนส่วนประกอบที่ไม่สามารถเขียนด้วยฟอนต์ปกติ เช่น สูตรเคมีหรือคณิตศาสตร์ แต่ก็ควรรวมคู่มือว่าไม่จำเป็นทุกครั้งเสมอไป
หลักเกณฑ์ทางระบบในการใช้งานที่ถูกต้อง
หากเรามองเรื่องนี้ผ่านมุมของ ‘Information Architecture’ การขีดเส้นใต้จะทำงานได้ดีที่สุดเมื่อทำหน้าที่ดังต่อไปนี้: