PlusMagi's Blog By Pitt Phunsanit Cloud Computing แก้ Windows จอฟ้ากับ BlueScreenView

แก้ Windows จอฟ้ากับ BlueScreenView

2013-08-252013-08-25| phunsanitphunsanit| 0 Comment | 07:00
Categories:

อาการจอฟ้ามรณะ หรือ BSOD (Blue Screen of Death) เป็นหนึ่งในฝันร้ายที่สุดของผู้ใช้งาน Windows บ่อยครั้งที่เครื่องรีสตาร์ตเองอย่างกะทันหันจนอ่านโค้ดความผิดพลาดไม่ทัน หรือแม้จะถ่ายรูปไว้ได้ ข้อมูลอย่าง Bug Check Code สั้น ๆ ก็แทบไม่บอกอะไรชัดเจนว่าอะไรคือต้นเหตุที่แท้จริง

การวิเคราะห์ปัญหาในระดับลึกโดยทั่วไปมักต้องพึ่งพา WinDbg ซึ่งมีขั้นตอนการติดตั้งชุดสัญลักษณ์ (Symbols) ที่ซับซ้อนเกินไปสำหรับงานตรวจเช็กทั่วไป โปรแกรมขนาดเล็กอย่าง BlueScreenView จากค่าย NirSoft จึงกลายเป็นเครื่องมือมาตรฐานที่ผู้ดูแลระบบและช่างเทคนิคเลือกใช้เพื่อสืบหาต้นตออย่างรวดเร็ว

BlueScreenView คืออะไร?

BlueScreenView เป็นยูทิลิตีประเภทฟรีแวร์และพกพา (Portable) ที่มีขนาดไฟล์เพียงหลักร้อยกิโลไบต์ ทำหน้าที่สแกนโฟลเดอร์ Minidump (โดยปกติอยู่ที่ C:\Windows\Minidump) ซึ่งเป็นไฟล์บันทึกสถานะของหน่วยความจำที่ Windows เขียนทิ้งไว้ขณะระบบล่ม

โปรแกรมจะดึงข้อมูลที่ซับซ้อนในไฟล์ดัมป์ออกมาแจกแจงเป็นตารางกราฟิกที่อ่านง่าย พร้อมระบุโมดูลหรือไดรเวอร์ที่ทำงานอยู่ใน Stack ช่วงเวลาที่ระบบหยุดทำงาน

กลไกการตรวจจับและการแสดงผล

เมื่อเปิดโปรแกรม BlueScreenView จะแบ่งหน้าต่างออกเป็นสองส่วนหลัก

  1. หน้าต่างส่วนบน (Upper Pane)
    แสดงรายการไฟล์ Minidump แต่ละครั้งที่เครื่องเคยจอฟ้า เรียงตามวันและเวลา พร้อมแสดงข้อมูลสำคัญ เช่น
    • Bug Check String & Code
      ชื่อและรหัสของข้อผิดพลาด (เช่น DRIVER_IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL, PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA, หรือรหัสฐานสิบหก 0x0000000A)
    • Caused By Driver
      ชื่อไฟล์ไดรเวอร์ที่ระบบสงสัยว่าเป็นตัวการ
    • Caused By Address
      ตำแหน่งแอดเดรสของหน่วยความจำที่คำสั่งผิดพลาด
    • Crash Time
      เวลาที่เกิดการแครชจริง
  2. หน้าต่างส่วนล่าง (Lower Pane)
    แสดงรายชื่อไดรเวอร์ทั้งหมดที่ถูกโหลดเข้ามาในระบบช่วงเวลานั้น
    • ไดรเวอร์ที่อยู่ใน Call Stack หรือมีแอดเดรสเกี่ยวข้องกับการแครช จะถูกไฮไลต์ด้วย แถบสีชมพู/แดง เพื่อให้สังเกตได้ทันที
    • ดึงข้อมูล Metadata ของไฟล์ เช่น ชื่อผู้ผลิต (Company), รายละเอียดไฟล์ (File Description) และเวอร์ชันของไดรเวอร์ ทำให้แยกแยะได้ง่ายว่าไฟล์นั้นเป็นของ Windows หรือเป็นของฮาร์ดแวร์ภายนอก (เช่น การ์ดจอ NVIDIA/AMD, ชิปเซ็ต Intel, ไดรเวอร์การ์ดเสียง หรือไดรเวอร์เน็ตเวิร์ก)

จุดเด่นและข้อจำกัดในการใช้งาน

ด้านจุดเด่นข้อจำกัด
การติดตั้งเป็นไฟล์ .exe เดี่ยว ไม่ต้องติดตั้ง (Portable) ไม่ฝัง Registryใช้งานได้เฉพาะบนสภาพแวดล้อม Windows เท่านั้น
ความสะดวกเปิดโปรแกรมแล้วสแกนแสดงผลทันที ไม่ต้องดาวน์โหลด Debugging Symbols ขนาดใหญ่ไม่สามารถแก้ปัญหาให้ได้อัตโนมัติ ทำหน้าที่เพียง “ชี้เบาะแส” เท่านั้น
การอ่านข้อมูลชี้เป้าไดรเวอร์ตัวปัญหาได้ตรงจุดผ่านสีไฮไลต์แสดงเฉพาะระดับ Minidump ไม่ลึกเท่า Kernel Memory Dump หรือ WinDbg ที่แกะ Call Stack แบบละเอียดได้
การส่งออกรายงานสามารถ Export ข้อมูลรายงานสรุปเป็น HTML, TXT, CSV หรือ XML ได้ง่ายหาก Windows ปิดฟังก์ชันการเซฟ Minidump ไว้ โปรแกรมจะไม่พบข้อมูลใดๆ

ขั้นตอนเตรียม Windows ให้สร้างไฟล์ Minidump

หากเปิด BlueScreenView แล้วไม่พบรายการใดๆ มักเกิดจากการที่ Windows ไม่ได้เปิดการบันทึกไฟล์ขนาดเล็กไว้ สามารถตั้งค่าได้ดังนี้

  1. กดปุ่ม Win + R พิมพ์ sysdm.cpl แล้วกด Enter
  2. ไปที่แท็บ Advanced แล้วคลิกปุ่ม Settings ในหัวข้อ Startup and Recovery
  3. ในส่วนของ Write debugging information ให้เปลี่ยนตัวเลือกเป็น Small memory dump (256 KB)
  4. ตรวจสอบให้แน่ใจว่าปลายทางโฟลเดอร์ระบุเป็น %SystemRoot%\Minidump แล้วกด OK

BlueScreenView จัดเป็นเครื่องมือสายวิเคราะห์ลำดับแรก (First-line Diagnostics) ที่ช่วยประหยัดเวลาได้อย่างมหาศาล แทนที่จะต้องสุ่มเดาสาเหตุหรือลงวินโดวส์ใหม่โดยไม่จำเป็น เพียงแค่ดูว่าแถบสีชมพูชี้ไปที่ไดรเวอร์ตัวใด ก็สามารถเจาะจงไปที่การอัปเดต ย้อนเวอร์ชัน (Rollback) หรือถอนการติดตั้งไดรเวอร์อุปกรณ์ชิ้นนั้นได้อย่างแม่นยำ