หลังจากพ้นยุค cd, dvd rom ไปแล้วที่เข้ามาแทนที่คือ usb flash drive ที่มันทั้ง เล็ก จุ เร็ว ทนมือ กว่าขนาดเอามาใช้เป้นพวงกุญแจเดินไปเกินมา มันก็ไม่พัง ทำให้การใช้ CD / DVD ลง windows หรือ linux ถูกแทนที่โดย usb flash drive อย่างเป็นทางการ โดย microsoft เอง เรียกว่ายุค USB Boot
โดยทั้ง Rufus, YUMI, และ Ventoy เป็นโปรแกรมสร้าง USB Boot ยอดนิยม แต่มี “วิธีการทำงาน” และ “จุดประสงค์” ที่ต่างกันชัดเจนครับ สรุปเปรียบเทียบเพื่อให้เลือกใช้ได้ง่าย ๆ
Rufus (The Gold Standard)
เน้นการเขียนไฟล์ ISO ลง USB แบบ 1 ตัวต่อ 1 ไดรฟ์ เหมาะสำหรับคนที่ต้องการความเสถียรสูงสุดในการติดตั้ง Windows หรือ Linux เพียงอย่างเดียว
จุดเด่น:
- เร็วและเสถียรมาก: โอกาสที่บูตไม่ติดมีน้อยที่สุด
- ฟีเจอร์ Windows 11: สามารถแก้ ISO เพื่อข้ามการเช็ค TPM 2.0, Secure Boot หรือ RAM (ติดตั้งบนคอมเก่าได้)
- Windows To Go: สามารถลง Windows ให้รันจาก USB ได้เลย (ไม่ต้องติดตั้งลง Hard disk)
ข้อจำกัด:
- ใส่ได้แค่ 1 OS ต่อ 1 USB
- มันต้อง format flash drive ทั้งแท่งเลย ทำให้ถ้าลงใน flash drive จุเยอะ ๆ ที่ เกิน 10 GB ไปแล้ว (หาซื้อไม่ได้แล้วนะ) เหมือนจะใช้พื้นที่ไม่คุ้มเลย แถมต้องมา backup เอาข้อมูลเข้า ๆ ออกอีก
Ventoy (The Modern King)
เป็นโปรแกรมที่ปฏิวัติการทำ USB Boot โดยที่เรา ไม่ต้อง Format USB ซ้ำๆ แค่ก๊อปปี้ไฟล์ ISO ไปวางใน USB ก็บูตได้เลย เป็นตัวที่ผมชอบที่สุด มันสมดุลแทบทุกอย่าง
จุดเด่น:
- Multiboot: ใส่ ISO กี่ตัวก็ได้เท่าที่ความจุ USB จะพอให้ส่ง (Windows, Linux, Rescue Disk รวมกันได้หมด, windows 10 อยู่กับ windows 11 ก็ยังได้)
- Copy & Paste: แค่ลากไฟล์ ISO มาวางเหมือนก๊อปไฟล์ใส่ Flash Drive ปกติ
- ไม่ต้อง Format ใหม่: เวลาจะอัปเดตเวอร์ชัน ISO ก็แค่ลบตัวเก่าทิ้งแล้ววางตัวใหม่
- ใช้ usb อันเดิมเก็บข้อมูล โปรแกรม driver ไว้ในอันเดียวกันได้ เลย ไม่ต้องพกหลายอัน
ข้อจำกัด:
- อาจมีปัญหากับ Mainboard รุ่นเก่าบางรุ่น หรือ ISO บางตัวที่ดัดแปลงมาเป็นพิเศษ
YUMI (The Classic Multiboot)
คล้ายกับ Ventoy คือทำ Multiboot ได้ แต่ใช้วิธีการแบบดั้งเดิม (Extract ไฟล์หรือใช้ Bootloader)
จุดเด่น:
- รองรับหลากหลาย: แบ่งเป็นเวอร์ชัน UEFI และเวอร์ชัน BIOS (Legacy) ชัดเจน
- Persistence: รองรับการสร้างพื้นที่เก็บข้อมูลในตัว USB (สำหรับ Linux Live) ทำให้เวลาเราใช้งานแล้วเซฟไฟล์ ไฟล์จะไม่หายเมื่อปิดเครื่อง
ข้อจำกัด
- การเพิ่ม/ลบ ISO จะยุ่งยากกว่า Ventoy (ต้องทำผ่านหน้าโปรแกรม)
ตารางสรุปเปรียบเทียบ
| ฟีเจอร์ | Rufus | Ventoy | YUMI |
|---|---|---|---|
| จำนวน OS ใน 1 USB | 1 ตัวเท่านั้น | ไม่จำกัด (Multiboot) | หลายตัว (Multiboot) |
| วิธีเพิ่มไฟล์ ISO | ต้องเบิร์นผ่านโปรแกรม | ลากวาง (Copy & Paste) | เพิ่มผ่านโปรแกรม |
| ความง่ายในการใช้งาน | ง่าย (มาตรฐาน) | ง่ายที่สุด (ตอนเพิ่มไฟล์) | ปานกลาง |
| ความเสถียร/เข้ากันได้ | ดีเยี่ยม | ดี (มีหลุดบ้างบาง ISO) | ดี |
| ฟีเจอร์พิเศษ | แก้ไขข้อกำหนด Windows 11 | ไม่ต้อง Format USB บ่อย | ทำ Persistence (Linux) ได้ดี |
คำแนะนำในการเลือกใช้:
- ถ้าจะ ลง Windows 11 ให้เครื่องที่สเปกไม่ถึง หรือต้องการความชัวร์แบบ 100% ➔ เลือก Rufus
- ถ้าเป็น ช่างคอม หรืออยากมี USB อันเดียวที่รวมทุกอย่าง (Windows + Linux + แผ่นซ่อมเครื่อง) ➔ เลือก Ventoy (แนะนำตัวนี้ที่สุดสำหรับการใช้งานทั่วไปในปัจจุบัน)
- ถ้าเน้นรัน Linux แบบ Live USB และต้องการเซฟงานลงไปในนั้นได้ ➔ เลือก YUMI
ข้อควรระวัง: ก่อนจะจัดการ USB ทุกครั้ง อย่าลืมสำรองข้อมูลสำคัญในนั้นไว้ก่อนนะครับ
อ่านเพิ่มเติม