หลังจากพระเจ้าเฮนรีที่ 7 (Henry VII) ทรงคว้าชัยชนะในสมรภูมิบอสเวิร์ธ (Battle of Bosworth, ค.ศ. 1485) และยุติสงครามดอกกุหลาบ พระองค์ทรงตระหนักดีว่าภัยคุกคามร้ายแรงที่สุดต่อราชบัลลังก์ไม่ใช่การรุกรานจากภายนอก แต่เป็น เครือข่ายกองทัพส่วนตัวและอิทธิพลนอกกฎหมายของเหล่าขุนนาง (Bastard Feudalism)
พระองค์ไม่ได้เลือกเปิดศึกปะทะด้วยกำลังทหารเพื่อกวาดล้างขุนนางในคราวเดียว แต่ทรงใช้ยุทธวิธีที่สุขุมทาง กฎหมาย สถาบันตุลาการ และแรงกดดันทางการเงิน เพื่อริดรอนเขี้ยวเล็บของขุนนางลงทีละขั้น
มาตรการทางกฎหมาย: ทุบระบบกองทัพส่วนตัว (Livery & Maintenance)
หัวใจของระบบ Bastard Feudalism คือการแจกตราเครื่องแบบ (Livery) และการคุ้มครองพรรคพวกเหนือกฎหมาย (Maintenance) พระเจ้าเฮนรีที่ 7 จึงทรงผลักดันกฎหมายผ่านรัฐสภาอย่างเด็ดขาด
การออกพระราชบัญญัติต่อต้านการเกณฑ์กองกำลังส่วนตัว (Acts against Retaining ในปี 1487 และ 1504): กฎหมายระบุว่าขุนนางห้ามทำสัญญาจ้าง Retinue ทหารส่วนตัว หรือแจกจ่ายเข็มกลัดสัญลักษณ์ประจำตระกูลให้กับผู้ติดตาม ยกเว้นแต่ข้าราชบริพารประจำบ้านที่ใช้งานทั่วไป
ระบบใบอนุญาตพิเศษ (Royal License): หากขุนนางจำเป็นต้องมีกองกำลัง ต้องได้รับใบอนุญาตประทับตราหลวงจากกษัตริย์โดยตรงเท่านั้น และต้องระบุจำนวนคนที่แน่นอน
การลงโทษปรับแบบไม่ไว้หน้า: กษัตริย์ทรงบังคับใช้กฎหมายนี้กับขุนนางทุกคน แม้กระทั่งพันธมิตรคนสนิท ดังกรณีที่มีชื่อเสียงของ จอห์น เดอ แวร์ เอิร์ลแห่งออกซฟอร์ด (Earl of Oxford) ผู้เป็นแม่ทัพคู่พระทัย เมื่อเอิร์ลจัดแถวทหารในเครื่องแบบตระกูลออกมาต้อนรับพระเจ้าเฮนรีที่ 7 พระองค์ทรงกล่าวขอบใจ แต่สั่งปรับเงินเอิร์ลแห่งออกซฟอร์ดทันทีถึง 10,000 ปอนด์ โทษฐานละเมิดกฎหมายว่าด้วยการสะสมทหาร
มาตรการทางตุลาการ: จัดระเบียบศาลและทำลายอิทธิพลท้องถิ่น
ในอดีต ขุนนางจะส่งคนไปข่มขู่ลูกขุนหรือผู้พิพากษาประจำท้องถิ่น ทำให้กฎหมายทำอะไรคนของขุนนางไม่ได้ พระองค์จึงปฏิรูประบบยุติธรรมเพื่อปิดช่องโหว่นี้
จัดตั้งศาลห้องดาว (Court of Star Chamber – ขยายบทบาทในปี 1487): เป็นศาลที่ประกอบด้วยสมาชิกสภาองคมนตรี (Privy Council) และผู้พิพากษาอาวุโส ทำหน้าที่ไต่สวนคดีที่ขุนนางผู้ทรงอิทธิพลเข้ามาแทรกแซงกระบวนการยุติธรรม
จุดเด่นของศาลนี้คือ ไม่มีระบบลูกขุน ทำให้ขุนนางไม่สามารถส่งคนไปติดสินบนหรือข่มขู่ใครได้
ศาลสามารถเรียกตัวขุนนางระดับสูงมาไต่สวนและลงโทษได้อย่างเฉียบขาด
ยกระดับผู้พิพากษาสันติราษฎร์ (Justices of the Peace – JPs): พระองค์ลดบทบาทของขุนนางใหญ่ในระดับมณฑล แล้วแต่งตั้งชนชั้นผู้ดีระดับกลาง (Gentry) และเจ้าของที่ดินรายย่อยมาทำหน้าที่เป็น JPs เพื่อดูแลความสงบ เก็บภาษี และไต่สวนคดีเล็กๆ น้อย ๆ โดยตรง ซึ่งคนกลุ่มนี้จงรักภักดีต่อราชสำนักเพราะต้องการตำแหน่งและความก้าวหน้า
มาตรการทางการเงิน: ดัดหลังด้วยหนี้สินและพันธบัตรค้ำประกัน
พระเจ้าเฮนรีที่ 7 ทรงขึ้นชื่อเรื่องการบริหารการเงินที่ตระหนี่และรอบคอบ พระองค์ใช้เงินเป็นเครื่องมือควบคุมความประพฤติทางการเมือง:
พันธบัตรค้ำประกันความประพฤติ (Bonds and Recognizances):
พระองค์ทรงบังคับให้ขุนนางหลายตระกูลลงนามในเอกสารยอมรับหนี้สินก้อนโตต่อราชสำนัก โดยระบุเงื่อนไขว่า “หากขุนนางประพฤติตนจงรักภักดีและปฏิบัติตามกฎหมาย จะไม่ต้องจ่ายหนี้นี้”
แต่หากขุนนางเริ่มซ่องสุมกำลัง หรือแสดงท่าทีกระด้างกระเดื่อง สัญญาหนี้จะถูกบังคับใช้ทันที ทำให้ตระกูลนั้นล้มละลายทางการเงินในชั่วข้ามคืน
ในช่วงปลายรัชกาล มีขุนนางอังกฤษมากกว่าครึ่งหนึ่งที่ต้องตกอยู่ภายใต้พันธะสัญญาหนี้ประเภทนี้
การจำกัดการสร้างและซ่อมแซมปราการ (Licence to Crenellate): ห้ามไม่ให้ขุนนางสร้างปราสาทใหม่หรือดัดแปลงคฤหาสน์ให้เป็นป้อมปราการโดยไม่ได้รับพระบรมราชานุญาต เพื่อตัดโอกาสในการตั้งรับหากคิดก่อกบฏ
การจัดการที่ดินและโครงสร้างอำนาจราชสำนัก
พระราชบัญญัติเรียกคืนทรัพย์สิน (Acts of Attainder): ริบที่ดิน บรรดาศักดิ์ และทรัพย์สินของขุนนางที่ก่อกบฏหรือเคยอยู่ฝ่ายตรงข้ามให้ตกเป็นของราชสำนัก ทำให้กษัตริย์กลายเป็นเจ้าของที่ดินรายใหญ่ที่สุดในประเทศ และมีรายได้มหาศาลโดยไม่ต้องพึ่งพาภาษีจากรัฐสภา
การคุมกำเนิดชนชั้นขุนนางใหม่: ทรงแต่งตั้งขุนนางบรรดาศักดิ์ใหม่น้อยมาก (ตลอดรัชกาลทรงแต่งตั้งอัศวินและบารอนใหม่เพียงไม่กี่คน) เมื่อตระกูลขุนนางเก่าแก่ไร้ผู้สืบทอด ที่ดินและอำนาจจะตกเป็นของมงกุฎโดยอัตโนมัติ
การดึงชนชั้นกลางเข้าสู่คณะบริหาร: ทรงกีดกันขุนนางนักรบออกจากตำแหน่งบริหารสำคัญ และหันไปพึ่งพานักกฎหมาย ชนชั้นกระฎุมพี และนักบวชที่มีความสามารถ เช่น จอห์น มอร์ตัน (John Morton) และริชาร์ด ฟอกซ์ (Richard Fox) ซึ่งคนเหล่านี้ไม่มีกองทัพส่วนตัวและพึ่งพาพระบารมีของกษัตริย์แต่เพียงผู้เดียว
| กลยุทธ์ของเฮนรีที่ 7เป้าหมายผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นActs against Retainingกวาดล้างกองทัพส่วนตัว (Retinue)ขุนนางหมดสภาพ “ขุนศึก” เหลือเพียงเจ้าของที่ดินCourt of Star Chamberป้องกันการแทรกแซงกระบวนการยุติธรรมขุนนางต้องอยู่ใต้กฎหมายเท่าเทียมกับราษฎรBonds & Recognizancesใช้หนี้สินและเงินประกันค้ำคอขุนนางไม่กล้าขยับตัวก่อกบฏเพราะกลัวล้มละลายดันชนชั้น Gentry ขึ้นมากระจายอำนาจการปกครองท้องถิ่นสลายขั้วอำนาจเจ้าพ่อประจำมณฑล |
ผลจากการใช้นโยบายเหล่านี้ตลอดรัชกาล 24 ปี ทำให้สถาบันขุนนางที่เคยทรงอำนาจจนสามารถชักใยหรือปลดกษัตริย์ในยุคสงครามดอกกุหลาบ ถูกลดบทบาทลงอย่างสิ้นเชิง อำนาจการผูกขาดกองกำลังทหารและอาวุธกลับคืนสู่พระมหากษัตริย์โดยสมบูรณ์ และปูรากฐานให้อังกฤษก้าวเข้าสู่ยุค ราชาธิปไตยแบบรวมศูนย์ (Tudor Absolutism) ในรัชสมัยของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 และสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 ได้อย่างมั่นคง